Przeczytaj poradnik

- diagnostyka i leczenie zapalenia zatok. Poznaj najnowsze wytyczne!

ściągnij

Ekspert radzi

W jakim okresie jesteśmy najbardziej narażeni na zapalenie zatok?

Zapalenie zatok jest bardzo częstym schorzeniem, dotyka dużej grupy społeczeństwa. Występuje przez cały rok, przy czym w takim okresie jak w tej chwili, czyli jesienno-zimowym, jesteśmy szczególnie narażeni na wystąpienie zapalenia zatok.

Zobacz film

Dr n. med. Piotr Rapiejko

Czy chorzy na zapalenie zatok mają świadomość swojej dolegliwości?

Z moich doświadczeń wynika, że zapalenie zatok jest bardzo często nierozpoznawalne. Chorzy cierpią na objawy charakterystyczne dla zapalenia zatok, a mimo to nie jest to rozpoznawane, ponieważ mylą te objawy na przykład z migreną.

Zobacz film

Dr n. med. Piotr Rapiejko

Jakie mogą być konsekwencje nierozpoznanego lub źle leczonego zapalenia zatok?

Nieleczone lub nieprawidłowo leczone zapalenie zatok może doprowadzić do wystąpienia powikłań związanych z przejściem procesu zapalnego do tkanek okolicznych. Może wystąpić zapalenie opon mózgowych, ropień mózgu, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie gałki ocznej. Można temu zapobiegać poprzez właściwą diagnostykę, poprzez zastosowanie właściwego i w odpowiednim momencie rozpoczętego leczenia.

Zobacz film

Dr n. med. Piotr Rapiejko

Jak leczyć zapalenie zatok i zwalczać jego główny objaw – bóle zatok?

Leczenie zapalenia zatok przede wszystkim polega na dwóch kierunkach. Pierwsze to jest leczenie przeciwzapalne, drugie – udrożnienie ujścia zatoki, bo to jest warunkiem wyleczenia chorej zatoki. I mamy tutaj możliwości zastosowania leku obkurczającego typu pseudoefedryna lub leków przeciwzapalnych, np. ibuprofenu.

Zobacz film

Dr n. med. Piotr Rapiejko

Jakie badania diagnostyczne mogą być przeprowadzone w trakcie wizyty u laryngologa i czym się charakteryzują (w tym metoda termowizyjna)?

Badania diagnostyczne, które mają potwierdzić bądź wykluczyć zapalenie zatok, możemy podzielić na takie, które są w pewnym stopniu obarczające dla pacjenta (np. zdjęcia rentgenowskie bądź też badania diagnostyczne związane choćby z przerwaniem tkanek skóry, np. poprzez wykonanie punkcji zatok) i na takie badania, które są całkowicie obojętne dla pacjenta. Na przykład badanie rynoskopowe, w którym lekarz ocenia wnętrze nosa, bądź badanie termowizyjne, które pozwala nam ocenić stopień unaczynienia, stopień ucieplenia skóry i przez to wnioskować o ewentualnym występowaniu procesu zapalnego bezpośrednio w okolicy tej, która na zdjęciu termowizyjnym jest pokazana jako cieplejsza.

Zobacz film

Dr n. med. Piotr Rapiejko

Czym jest i na czym polega termowizja?

Termowizja jest częścią termologii, która – jak sama nazwa wskazuje – jest nauką o pomiarze temperatur, między innymi mierzenie temperatury ciała chociażby termometrem rtęciowym, też jest jedną z metod używanych w termologii. Natomiast termowizja jest już bardziej skomplikowanym pomiarem temperatury, który wyraża się rejestracją promieniowania podczerwonego, jakie każde ciało wydziela. A to promieniowanie jest adekwatne do temperatury powierzchni ciała, np. ludzkiego.

Zobacz film

Prof. dr hab. med. Anna Jung

Jakie są istotne zalety badania termowizyjnego?

Badanie metodą termowizyjną jest badaniem w pełni nieinwazyjnym i to jest podstawowa zaleta tego badania. Pacjent nie jest narażony na żadne przykrości, nie jest narażony na ból. Kolejnym aspektem, niezwykle ważnym, jest możliwość archiwizacji danych z takich przeprowadzonych badań. Jest to o tyle ważne, że to stwarza możliwość kontrolowania przebiegu choroby.

Zobacz film

Prof. dr hab. med. Anna Jung

Od kiedy metoda termowizyjna jest stosowana w medycynie i czy znajduje zastosowanie w laryngologii?

Metoda termowizyjna w medycynie jest stosowana również od lat 50., podobnie jak w innych dziedzinach, i znajduje swoje szerokie zastosowanie, przede wszystkim w diagnostyce różnych stanów zapalnych mieszczących się blisko powierzchni skóry. Jedną z takich możliwości są badania przesiewowe stosowane w laryngologii i dotyczące chociażby stanów zapalnych zatok.

Zobacz film

Prof. dr hab. med. Anna Jung

Jakie instytucje są zaangażowane w rozwój metod termowizyjnych do zastosowań medycznych?

Szereg towarzystw, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych zajmuje się monitorowaniem osiągnięć w metodzie termowizyjnej. Jest to metoda znana w świecie, generalnie rzecz biorąc. Tych towarzystw krajowych jest bardzo wiele, zarówno zlokalizowanych na terenie Europy, jak i krajów azjatyckich, a także w Australii i Stanach Zjednoczonych. Te towarzystwa są skupione w Europie pod auspicjami Europejskiego Towarzystwa Termologicznego. Również istnieje Międzynarodowe Towarzystwo Termologiczne. Wszystkie te towarzystwa odbywają regularne spotkania, w przypadku towarzystw krajowych – corocznie, międzynarodowych – co dwa-trzy lata. Ich celem jest monitorowanie postępów w tej dziedzinie.

Zobacz film

Prof. dr hab. med. Anna Jung

Przykład badania termowizyjnego (widoczna kamera termowizyjna, odczyt, badany pacjent oraz komentarz lekarza).

Objawy zapalne, które Pani miała przed ponad miesiącem, najprawdopodobniej już ustąpiły, nie ma Pani w tej chwili dolegliwości. Jest Pani w tej chwili w trakcie badania termowizyjnego, które jest całkowicie nieinwazyjne. Kamera cały czas rejestruje zmiany temperatury na Pani twarzy, które pozwalają nam na ocenę ewentualnych procesów zapalnych toczących się w obrębie zatok. Na zdjęciu termowizyjnym Pani twarzy widzimy miejsca cieplejsze o większym unaczynieniu, pełna symetria jest zachowana, nie widać na nich zmian zapalnych. – Przekażę Pani wynik badania termowizyjnego, on jest w naszej bazie danych, natomiast to zdjęcie proszę dołączyć do swojej dokumentacji i przynieść na następną wizytę.

Zobacz film

Dr n. med. Piotr Rapiejko

Interpretacja badania termowizyjnego (widoczny odczyt).

Mamy tutaj przykład badania termowizyjnego. Na ekranie zaznaczona skala barwna odpowiadająca temperaturze różnych badanych regionów, ta temperatura ściśle łączy się z kalibracją kamery i musi być ustawiona zawsze przed badaniem. Są to standardy wymagane do badania termowizyjnego. Pacjentka, która jest badana, a konkretnie region okolicy twarzy, uwidacznia nieco cieplejszy rejon w okolicy lewego oczodołu i lewego przewodu nosowego, co zgadzałoby się z prezentowanymi objawami, ponieważ ma lekki stan zapalny kataralny, z pewnie nieco gorszą drożnością lewej zatoki szczękowej. Te wnioski możemy wysnuć na podstawie tego badania, przy czym pamiętajmy, że jest to jedynie metoda diagnostyki przesiewowej.

Zobacz film

Prof. dr hab. med. Anna Jung

Rada programowa

Prof. dr hab. med. Dariusz Jurkiewicz

kierownik Kliniki Otolaryngologii Wojskowego Instytutu Medycznego

Dr n. med. Piotr Rapiejko

adiunkt Kliniki Otolaryngologii Wojskowego Instytutu Medycznego

Prof. dr hab. med. Anna Jung

od 2003 roku Prezydent Europejskiego Towarzystwa Termologicznego

Partnerem serwisu jest IBUPROM Zatoki