Encyklopedia

Podstawowa wiedza o zatokach

Funkcje nosa i zatok

Powietrze wdychane przez nos zostaje ogrzane, oczyszczone oraz nasycone parą wodną. Ogrzewanie powietrza odbywa się na drodze oddawania ciepła z krwi krążącej w drobnych naczyniach krwionośnych. Ostatecznie wdychane powietrze osiąga temperaturę 32-34 stopni Celsjusza. Błona śluzowa nosa i zatok pełni także w pewnym stopniu rolę wymiennika cieplnego pomiędzy zazwyczaj chłodniejszym powietrzem a krwią. Stanowi w ten sposób jeden z elementów chłodzenia mózgowia (mózgowie produkuje około 15% ciepła ustrojowego). W nosie powietrze jest również nasycane parą wodną. Wilgotność powietrza w nosie wzrasta z 32-35% do 78-95%, a w krtani i tchawicy osiąga aż 95-100%.

O prawidłowej, fizjologicznej czynności zatok przynosowych decydują dwa czynniki: drenaż (usuwanie śluzu z zatok) i wentylacja (swobodny przepływ powietrza). Zaburzenie tych czynników ułatwia powstanie infekcji.

Błona śluzowa zatok pokryta jest specjalnymi rzęskami, które znajdują się w ciągłym ruchu przypominającym falujące na wietrze łany zboża. Ruch wszystkich rzęsek jest zsynchronizowany i umożliwia przesuwanie śluzu w określonym kierunku. Ma on podstawowe znaczenie dla oczyszczania zatok przynosowych. Przemieszczanie wydzieliny w zatokach przynosowych w kierunku ujść naturalnych odbywa się po ściśle wyznaczonych szlakach.

Do czynników wpływających na czynność rzęsek możemy zaliczyć:

Czynniki fizykochemiczne:

• temperatura
• wilgotność
• zanieczyszczenia przemysłowe
• dym tytoniowy
• alkohol

Czynniki biologiczne:

• infekcje wirusowe i bakteryjne
• alergeny
• starzenie się
• zaburzenia hormonalne
• urazy
• niedobory immunologiczne
• nieprawidłowości w budowie anatomicznej

powrót