Encyklopedia

Diagnostyka zapalenia zatok przynosowych

Na drodze do rozpoznania zapalenia zatok przynosowych

Wywiadu (badania podmiotowego) – czyli rozmowy z chorym
Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych charakteryzuje się występowaniem dwóch lub więcej objawów, przy czym jednym z nich musi być objaw oznaczony jako nr 1 lub 2:

1. blokada nosa - niedrożność przewodów nosowych
2. wyciek z nosa - przedni lub tylny - określany czasem jako „spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła”.
3. ból lub uczucie rozpierania w obrębie twarzy
4. upośledzenie lub utrata węchu

oraz badania endoskopowego jam nosa

1. obecność polipów nosa i/lub
2. obecność śluzowo-ropnej wydzieliny pochodzącej z przewodu nosowego środkowego i/lub
3. obecność obrzęku błony śluzowej w przewodzie nosowym środkowym

i/lub zmian w badaniu tomografii komputerowej zatok przynosowych
Lekarz ocenia zmiany chorobowe błony śluzowej w obrębie kompleksu ujściowo-przewodowego i/lub w obrębie zatok przynosowych.

Nowe wytyczne diagnostyki i leczenia zapalenia zatok przynosowych – dokument EPOS 2007 (European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2007) – komentarz eksperta

Warunkiem koniecznym rozpoznania zapalenia zatok przynosowych jest obecność dwóch lub więcej objawów chorobowych przy czym jednym z nich musi być „objaw duży”: niedrożność nosa lub wyciek wydzieliny, niezależnie czy jest to katar „przedni” czy też jest to uczucie zaciekania wydzieliny na tylnej ścianie gardła (katar tylny zwany także zanosowym). Pozostałe objawy charakterystyczne dla zapalenia zatok to ból lub uczucie rozpierania w obrębie twarzy i zaburzenia węchu. Nowa definicja zapalenia zatok przynosowych uwypukla znaczenie drożności nosa i prawidłowej funkcji przewodów nosowych dla zachowania pełnego zdrowia. Za najważniejsze objawy zapalenia zatok przynosowych uznano następstwa nieprawidłowej funkcji błony śluzowej nosa (jej obrzęk prowadzący do niedrożności nosa i jej nieprawidłową funkcję wydzielniczą prowadzącą do pojawienia się patologicznej wydzieliny). Nadal ważnym objawem pozostaje ból i uczucie rozpierania w obrębie twarzy, ale równie ważną pozycję przyznano objawom związanym z zaburzeniami zmysłu węchu.

Postęp w diagnostyce medycznej spowodował, że w oficjalnie stosowanej w otolaryngologii definicji zapalenia zatok przynosowych, jako standard uwzględniono nowoczesne metody diagnostyki endoskopowej nosa oraz tomografię komputerową zatok przynosowych. Endoskopia jam nosa ma szczególne znaczenie w uchwyceniu pierwotnego źródła patologicznej wydzieliny (śluzowo-ropnej) widocznej w badaniu endoskopowym w przewodzie nosowym środkowym. Równie ważną pozycję przyznano tomografii komputerowej zatok, która stała się dziś standardem w diagnostyce zatok, szczególnie w postaci przewlekłej zapalenia zatok przynosowych , gdzie tradycyjne, stosowane przez lata zdjęcie przeglądowe zatok przynosowych nie powinno być już stosowane wykonywane (poza koniecznością pilnej diagnostyki powikłań przy braku dostępy do badania tomograficznego). Obecność patologicznych zmian w obrębie kompleksu ujściowo-przewodowego i/lub w obrębie samych zatok przynosowych przy współistnieniu typowych objawów w wywiadzie jest wystarczające do postawienia rozpoznania zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, nawet w przypadku gdy w badaniu endoskopowym jam nosa nie stwierdzamy patologii.

Wyżej wymienione założenia odnoszą się do rozpoznania stawianego przez specjalistę laryngologa. Do rozpoznania zapalenia zatok przynosowych przez lekarza POZ, rodzinnego lub specjalistę nielaryngologa wystarczający jest charakterystyczny wywiad. Tym samym badanie endoskopowe jam nosa i badanie tomograficzne zatok przynosowych autorzy dokumentu EPOS 2007 pozostawiają w gestii specjalisty laryngologa.

powrót